sobota, 2 stycznia 2016

Għonnella / Faldetta


Għonnella / Faldetta
Personally I’m really into discovering history of traditional costumes all over the world.
Looking for some old postcard from Malta I accidently founded this three, which I’m publishing above this post. At the first sight it’s just a woman or women ‘ dressed black’, but this kind of clothes have often very interesting story to tell. Looking for information I simply founded some in English on popular Wikipedia, where a really good text can be read by all interested into details of this traditional costume, wore in Malta up to the 1970s or even up the end of XX th century( but only older women).
For me woman wearing għonnella are looking very mysterious ! Let’s imagine meeting a group of women enwrap in this clothes? I might be quite scary seeing them in narrow streets of Valetta, or even better in the silent, tight alleys of Silent City-Mdina.
Anyway I think this is very important to cultivate old traditions and not forgetting where are we coming from. Traditional costumes, songs and customs are defining who we are. It’s really a pity that għonnella has disappeared forever...
Well, all looking for details will surely find some literature/websites in English, once knowing how the costume is called. Some more facts will be included in the polish version.  
 Għonnella / Faldetta
Osobiście jestem zafascynowana strojami ludowymi nie tylko tymi z Polski, ale i z całego świata.
Zawsze kiedy odwiedzam jakiś nowy kraj, staram się wygrzebać informację, jak wygląda jego strój ludowy. Uważam, że może to wiele powiedzieć o przeszłości danego regionu, czy narodu.
Na pocztówki z tradycyjnym czarnym strojem kobiet maltańskich natrafiłam przypadkiem, szukając właściwie kartek przedstawiających maltańskie miasta w przeszłości. Na pierwszy rzut oka widzimy grupkę kobiet ubranych na czarno, oraz dwie kobiety na pocztówce kolorowej i czarnobiałej.
Ów tajemniczy czarny płaszcz z kapturem to tzw.  Għonnella / Faldetta .
Stój był praktyczny w czasie gorącego maltańskiego lata, kiedy to kaptur chronił przed promieniami słonecznymi. Zimową porą, kiedy to na Malcie potrafi być naprawdę wstrętna pogoda, għonnella mogła zostać owinięta wokół głowy kobiety, przykrywając twarz. Mogła także być nieco ciaśniej owinięta wokół talii i bioder, co chroniło w jakimś stopniu przed wiatrem.
Geneza għonnelli jest nieznana, przyjmuje się jednak, że strój ten jest pozostałością dawnej tradycyjnej sukni noszonej na Sycylii.  Istnieje kilka legend wyjaśniających skąd wziął się ten ubiór na Malcie. Jedna z nich głosi, że għonnella pierwszy raz została zaprezentowana w roku 1224 przez Włoszkę z Abruzji. Inna wspomina, że suknia ta pochodzi od tradycyjnego habitu zakonnego, co sugeruje, że przejęto ja w 1798, kiedy maltańskie kobiety nie chciały pokazywać się żołnierzom Napoleona.  Jeszcze inny przekaz mówi o għonnelli  jako stroju nakazanym przez kościół katolicki dla kobiet, chcących wejść do kościoła. Jego pierwotną wersją miała być spódnica ubogiej wiejskiej dziewczyny owinięta wokół głowy( była zbyt biedna, aby moc kupić inny odświętny, skromny strój), która ewoluowała do għonnelli.
Przez wieki għonnella była tradycyjnym strojem maltańskich kobiet. Jednakże po drugiej wojnie światowej, a zwłaszcza w latach 50. zaczęła stopniowo zanikać . W latach 70. była noszona jedynie przez osoby starsze oraz członków laickiego ruchu misjonarskiego, Societas Doctrinæ Christianæ. Do końca XX wieku całkowicie zniknęła z krajobrazu Malty i dziś możemy ją podziwiać jedynie na starych pocztówkach i fotografiach.
Myślę, że spotkanie z grupą kobiet noszących għonnelle, wieczorną porą w jednej z wąskich uliczek Valetty bądź Mdiny, znanej jako Ciche Miasto, mogłaby mnie przestraszyć jak scena
 z najstraszniejszego horroru. Mimo wszystko uważam zanik tego stroju ludowego za negatywny.  W Polsce także nikt już nie nosi np. stroju kaszubskiego, czy góralskiego na co dzień, istnieje jednak wiele zespołów ludowych, czy też niedocenianych i często wyśmiewanych kół Gospodyń Wiejskich, gdzie wiedza o strojach ludowych jest kultywowana, zaś same stroje są noszone czy to w trakcie występów, czy to na uroczystościach państwowych, bądź w trakcie świąt kościelnych, procesji itd.
Każdy kraj definiuje się poprzez swoją kulturę materialną i niematerialną, która poprzedzała nasze pokolenie. To wielki błąd odrzucać wszystko, co „stare” i patrzeć na świat jedynie przez pryzmat „nowinek technicznych”. Bez przeszłości nie byłoby przyszłości, bez naszych rodziców, nie byłoby nas, dlatego tak ważne jest, moim zdaniem, pielęgnowanie wiedzy o tradycjach i kulturze ludowej.
 
 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz